Wywłaszczenie bez przyznania stosunkowego odszkodowania

Czy możliwe jest wywłaszczenie nieruchomości bez przyznania stosowanego odszkodowania?

Do kancelarii zgłosił się klient, którego nieruchomość została wywłaszczona blisko 20 lat temu na rzecz gminy. Gmina zaplanowała wówczas rozbudowę infrastruktury drogowej poprzez poszerzenie jezdni oraz wybudowanie chodników oraz ścieżek rowerowych, wówczas na planach się zakończyło. Obecnie klient dowiedział się, iż Gmina na nowo podjęła dawny projekt i w dalszym ciągu dokonywane są wywłaszczenia nieruchomości na rzecz gminy. Jednak z tą różnicą, iż właścicielom nowo wywłaszczonych nieruchomości przyznawane są stosowane odszkodowania. Zatem, czy możliwe jest wywłaszczenie nieruchomości bez przyznania stosowanego odszkodowania? Nawet jeżeli zostało dokonane blisko 20 lat temu ?

Na wstępie należy wskazać, iż art. 21 ust. 2 Konstytucji RP z 1997 r., stanowi, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i  za słusznym odszkodowaniem.

Ponadto takie działanie Gminy, która bezpodstawnie rozróżnia uprawnienia obywateli, narusza art. 32 ust 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Ponadto należy zaznaczyć, iż polski system prawny nie dopuszcza przejęcia prywatnej nieruchomości bez jakiegokolwiek odszkodowania, co potwierdza bogate orzecznictwo: sądów administracyjnych, sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, a nawet samego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

W odpowiedzi na przedstawione argumenty Gmina wskazała, iż klient poprzez podpisanie specjalnego wniosku dokonał nieodpłatnego przekazania wywłaszczonej części nieruchomości na rzecz Gminy, a ponadto doszło do przedawnienia roszczenia o odszkodowanie.

Przedstawiony przez Gminę wniosek, który miał nieodpłatnie przenosić własność nieruchomości na jej rzecz był nieważny. Nie był sporządzony w odpowiedniej formie, bowiem, jeżeli umowa darowizny (bo tak powinien być potraktowany ów wniosek) zobowiązuje do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Przekazanie nieruchomości z naruszeniem odpowiedniej formy stanowi nieważność tej czynności. Zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego, jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna.

Należy zwrócić uwagę, iż uprawnienie odszkodowawcze za wywłaszczenie nie ulega przedawnieniu. Ustawodawca nie wskazał bowiem w przepisach szczególnych czyli ustawie o gospodarce nieruchomościami, aby uprawnienie to miało ulec przedawnieniu albo wygaśnięciu po upływie jakiegokolwiek terminu.

O ile więc zasadą jest, iż uprawnienia majątkowe w prawie cywilnym ulegają przedawnieniu zgodnie z art. 117 § 1 KC, o tyle uprawnienia majątkowe w prawie publicznym ulegają przedawnieniu lub wygaśnięciu tylko wtedy, gdy zostało to wyraźnie określone przez ustawodawcę.

Ponadto, odjęcie własności działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną przy podziale nieruchomości stanowi swoisty sposób wywłaszczenia tego prawa, określonego w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Natomiast odszkodowanie za odjęcie prawa własności – w myśl wskazanego przepisu – stanowi konstytucyjnie określony warunek dopuszczalności wywłaszczenia. Przy tak ukształtowanej formule przysługiwania odszkodowania za wywłaszczenie, przedawnienie dochodzenia tego odszkodowania nie może być efektem zabiegów interpretacyjnych w zakresie stosowania instytucji prawa cywilnego określonej w art. 117 KC.

Wobec tak przedstawionych argumentów Gmina zdecydowała się na wypłacenie klientowi stosowanego odszkodowania.

Należy pamiętać, iż odebranie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa może nastąpić jedynie za odszkodowaniem, w myśl konstytucyjnej zasady dopuszczalności wywłaszczenia – rozumianego jako odebranie prawa – jedynie za słusznym odszkodowaniem.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s